Azərbaycanda müqavilə və ərizələri ofisə gəlmədən imzalamaq artıq istisna deyil, gündəlik təcrübədir. Bunun hüquqi əsası “Elektron imza və elektron sənəd haqqında” Qanundur. Bu məqalədə əsas qaydaları və praktik məqamları sadə dillə izah edirik.
Elektron imza nə vaxt əl imzasına bərabərdir?
Qanuna görə, etibarlı gücləndirilmiş (kvalifikasiyalı) sertifikata əsaslanan elektron imza əl imzası ilə eyni hüquqi qüvvəyə malikdir. Sertifikatda imzalayanın səlahiyyəti göstərildikdə, bu imza həm də möhürlü imzaya bərabər tutulur. Elektron imza ilə imzalanmış elektron sənəd isə yazılı forma tələbinə cavab verir.
Qısaca: düzgün sertifikatla qoyulan elektron imza kağız üzərindəki imza qədər etibarlıdır.
Hansı sənədlər istisnadır?
Notarial təsdiq və ya dövlət qeydiyyatı tələb olunan sənədlər bu qaydanın istisnasıdır. Belə hallarda elektron imza tək başına kifayət etmir və qanunla müəyyən edilmiş prosedur ayrıca həyata keçirilir. Ona görə də müqavilə şablonu seçilərkən əvvəlcə onun notarial təsdiq tələb edib-etmədiyi yoxlanılmalıdır.
Praktikada hansı vasitələr istifadə olunur?
- ASAN İmza: mobil nömrəyə bağlı gücləndirilmiş elektron imza.
- SİMA İmza: üz tanıma və PIN ilə təsdiqlənən bulud əsaslı imza; QR kod və ya mobil tətbiq vasitəsilə işləyir.
- Hər iki halda imzalanmış PDF-in etibarlılığı imza paneli ilə yoxlanıla bilir.
Biznes üçün praktik tövsiyələr
- İmzalamadan əvvəl sənədin son versiyası olduğuna əmin olun: versiya tarixçəsi aparın.
- Tərəflərin imza səlahiyyətini yoxlayın: direktor, etibarnamə ilə nümayəndə və s.
- İmzalanmış sənədləri dəyişdirilə bilməyən arxivdə saxlayın.
- Notarial təsdiq tələb olunan sənədləri ayrıca qeyd edin.